آشنايى با عربستان
مساحت:
عربستانسعودى 2 ميليون و 240 هزار كيلومترمربع برابر با 864 هزارو 869 مايل مربع وسعت دارد. اين وسعت تقريباً 5/ 1 برابر
آشنايى با عربستان، ص: 10
ايران، سه برابر فرانسه و چهار برابر عراق است ليكن حدود 75 درصد از اين وسعت را بيابانهاى خشك و بى آب و علف پوشاندهاند. سه صحراى بزرگ «نفود»، «دهنا» و «ربعالخالى» مهمترين كويرهاى عربستان هستند. عربستان از نظر هندسى بيشتر به شكل يك مستطيل طولانى است به گونهاى كه طولانىترين قطر طولى اين كشور كه از خليج عقبه شروع و تا بندر جده امتداد مىيابد، 2260 كيلومتر است و قطر ديگر آن كه عرضى است از بندر ظهران در كنار خليجفارس در شرق شروع و تا بندر جده در كنار درياى سرخ ادامه دارد 1260 كيلومتر مىباشد.
همسايه ها:
كشور عربستانسعودى كه نخستين كشور است كه به نام بنيانگذاران آن ناميده شده است از شمال به كويت، عراق و اردن، از شرق به خليجفارس، قطر و امارات متحده عربى و از جنوب به كشورهاى عمان و يمن محدود است و تمامى مرزهاى غربى اين كشور را كرانههاى درياى سرخ دربر گرفته است. عربستان به دليل برخوردارى از مرزهاى زمينى 4415 كيلومترى بيشترين اختلافات را با كشورهاى همسايه خود از جمله با دو كشور عربى جمهورى يمن و سلطنتنشين عمان داشته كه در سالهاى اخير براى رفع اين اختلافات گامهايى برداشته شده است.
آشنايى با عربستان، ص: 11
نواحى سه گانه:
جغرافيدانان، عربستان را به طور كلى به چهار منطقه و سه ناحيه تقسيم مىكنند. ارتفاعات غربى كه از خليج عقبه شروع و به حجاز و عسير در جنوب پايان مىيابد. منطقه نجد كه در مركز شبهجزيره عربستان است، منطقه احساء كه در سواحل جنوبى خليجفارس قرار دارد و در نهايت منطقه كويرى و بيابانى كه منطقه قابل توجهى از مساحت اين كشور را پوشانده است. اما سه ناحيه عربستان را «تهامه» و «نجد» و «حجاز» ناميدهاند كه تهامه از سواحل درياى سرخ تا سرزمين نجران است. ناحيه نجد شامل منطقه وسيعى در مركزيت عربستان است و كانون شكلگيرى فرقه وهابيت و دولت سعودى است و سرانجام ناحيه حجاز كه از شمال غربى شروع و تا جنوب غربى كشور امتداد دارد و شهرهاى مقدس مكه و مدينه و نيز بندر استراتژيك جده را در بر گرفته است.
آب و هوا:
كشور عربستانسعودى در منطقه نيمكره شمالى و نزديكى خط استوا واقع شده و به همين دليل خورشيد بر اين كشور به صورت مستقيم مىتابد به گونهاى كه درجه حرارت در برخى مناطق اين كشور بسيار طاقتفرساست. به دليل همين نزديكى به استوا اختلاف دما و نيز مدت روشنايى و تاريكى بين فصول اختلاف اندكى وجود
آشنايى با عربستان، ص: 12
دارد. به دليل وجود صحراها و گرماى شديد هوا، ميزان نزولات جوى در عربستان بسيار اندك است به گونهاى كه در رياض سالانه حدود يكصد ميليمتر و در جده تا 85 ميليمتر باران مىبارد در حالى كه در بندر انزلى ما بعضى از روزها تا 200 ميليمتر باران مىبارد.
تقسيمات كشورى (مناطق) و نحوه اداره مناطق:
كشور عربستانسعودى از نظر تقسيمات كشورى (ادارى) به 13 منطقه يا استان تقسيم شده و مسئوليت اداره هر منطقه برعهده يك امير از خاندان بزرگ سعودى است. اين امرا در حوزه تحت مسئوليت خود از اختيارات كامل برخوردار هستند و سطح آنان از نظر كشورى در مرتبه وزراء است. مناطق 13 گانه عربستان عبارتند از: الشرقيه- الرياض- الحائل- القصيم- التبوك- المدينهالمنوره- مكهالمكرمه- الباحه- العسير- نجران- جوف- جيزان و الحدودالشماليه كه مهمترين مناطق از نظر مذهبى مدينه و مكه و از نظر اقتصادى منطقه شرقيه است كه بيشترين سكنه آنرا شيعيان تشكيل مىدهند.
جمعيت:
طبق آخرين سرشمارى صورت گرفته جمعيت عربستانسعودى 5/ 23 ميليون نفر است كه با احتساب مساحت آن (000/ 240/ 2 كيلومترمربع) تراكم نسبى جمعيت در هر كيلومترمربع 12 نفر
آشنايى با عربستان، ص: 13
مىباشد. 85 درصد مردم عربستان در شهرها و 15 درصد در روستاها زندگى مىكنند. حدود 7 ميليون نفر يعنى حدود 13 از اين جمعيت را مهاجران به اين كشور تشكيل مىدهند كه قسمت اعظم آن اتباع چشمبادامى كشورهاى جنوب شرق آسيا و اتباع كشورهاى شبه قاره هستند كه به كارهاى فنى و خدماتى اشتغال دارند. رشد جمعيت عربستان حدود 2/ 3 درصد است و كارشناسان پيشبينى كردهاند كه چنانچه اين رشد جمعيت ادامه يابد در سال 2025 جمعيت عربستان به 70 ميليون نفر بالغ مىشود.
پايان
دفتر زیارتی همای حرم